Op bezoek bij een kinderarbeidvrije cacaoboerderij
Een ware speurtocht naar een bord met daarop "Child labour free farm" loopt als rode draad door het bezoek van FNV Mondiaal medewerker Mario van de Luytgaarden aan Ghana. Met landbouwbond en projectpartner GAWU reisde hij naar een van de vele cacao-regio's van het land. Doel van de trip was om kennis te maken met een kinderarbeidvrije cacaoboerderij. Een idee van GAWU. En meer dan een bord bij de ingang.
Lokale school
"Het is een flinke rit op weg naar Tafo. Onderweg klimmen we de bergen in en de temperatuur wordt steeds aangenamer. In een dorpje net voorbij Tafo worden we verwacht door de lokale chief. Na de rituele ontmoeting gaan we door naar de lokale school die wordt gesteund van GAWU en vakbondsdonoren uit Europa. GAWU heeft in dit dorp een lokaal vakbondscomité georganiseerd. Deze vakbondsleden zijn de drijvende kracht om ervoor te zorgen dat alle kinderen naar school gaan en niet op de cacao- (en palmolie)boerderij werken.
Toneelstukje
In een toneelstukje dat door de leerlingen wordt opgevoerd, is het verhaal in een notendop gevangen. Vader vindt dat zijn zoon mee moet helpen in plaats van naar school te gaan. Moeder wil dat de zoon naar school gaat want daarmee krijgt hij een betere toekomst. Pas na een aantal bezoeken van de overtuigende lokale vakbondsman, is pa bereid op zijn eerdere standpunt terug te komen. Daarna is het vader’s “eigen” idee dat zijn zoon naar school gaan om een betere toekomst te krijgen. Andy Tagoe van GAWU die me vandaag begeleidt, vertelt me dat hij de eerste keer erg onder de indruk was van de kracht van dit toneelstukje.
Speurtocht
Na het schoolbezoek rijden we door naar een kinderarbeidvrije cacaoboerderij. Onderweg wordt de route, mede door de regen, steeds onbegaanbaarder. Na een tijdje zitten we vast in de modder. Gelukkig heeft Andy een 4-wheel drive en rijden we even later hortend en stotend verder. Op het moment dat we bij de boerderij aankomen, zie ik twee kinderen aan komen rennen in schooluniform. Het zijn de kinderen van de beheerder van de boerderij. Ze zijn drijfnat en kleden zich snel om. De eigenaar van de cacaoboerderij woont in Accra, het werk wordt gedaan door de beheerder en lokale werknemers. Een van de lokale vakbondsmensen heeft zich bij ons aangesloten, hij werkt ook op de boerderij. Ik krijg een korte rondleiding en er wordt een cacaoboon voor me afgehakt die ik mee kan nemen naar Nederland . Als ik vraag naar het bord met de tekst 'child labour free farm' dat zich hier volgens Andy ergens zou moeten bevinden, ontstaat een ware speurtocht. Het bord blijkt in het dorpje te liggen want het was behoorlijke aangetast door de termieten.
Extra inkomen
Ik realiseer me dat het niet zozeer gaat om het feit of er al dan niet een bord bij het begin van de cacaofarm staat maar dat het veel belangrijker is dat er lokaal een structuur is die dit soort zaken in de gaten houdt. GAWU heeft in diverse dorpen in de cacaoregio’s lokale vakbondsgroepen georganiseerd. Die worden getraind op zaken als kinderarbeid, vakbondsrechten, maar ook bijvoorbeeld op het opzetten van alternatieve werkgelegenheid om wat extra inkomen te verdienen. Onderweg zagen we bijvoorbeeld mensen bezig om zeep te maken uit cacao-afval. De vakbondsgroep is in dit dorp al jaren actief en hier is kinderarbeid geen probleem meer. (Bijna) alle kinderen gaan gewoon naar school. Toch maak ik nog wel een foto van het bord, maar ik vraag de lokale vakbondsman om bij het bord te poseren. Hij (en zijn collega’s) doen het belangrijke werk, niet het bord!
Als we weer vertrekken, begint het al te schemeren . We hebben onze lunch overgeslagen en hebben toch wel trek gekregen. Gelukkig heb ik nog een paar Tony Chocolony-repen meegenomen uit Nederland . Ook om te laten zien hoe in Nederland de discussie over kinderarbeid en chocola wordt gevoerd. Op de reep staat: “Op weg naar 100% slaafvrije chocola”. De reep zou zo maar afkomstig kunnen zijn van cacao uit dit dorp!
Mario van de Luijtgaarden
